Važna obaveštenja
Dvojezična nastava pruža učenicima mogućnost sticanja interkulturalne i interdisciplinarne otvorenosti i intenzivno usavršavanje stranog jezika na kojem se ostvaruje deo nastave. Najmanje 30% školskog programa se realizuje na stranom jeziku. Nastava se odvija po zvaničnom Planu i programu nastave i učenja Republike Srbije, uključujući i one predmete u okviru kojih se deo nastave realizuje na stranom jeziku.
Značaj bilingvalnog obrazovanja ogleda se u kreativnosti i inovativnosti, razvijanju kritičkog mišljenja kao i stvaranju uslova za lakšu integraciju mladih u širem okruženju.
Obrazovno–vaspitni proces koji se ostvaruje kroz dvojezičnu nastavu podstiče kod učenika lični, društveni i profesionalni razvoj, kao i razvoj ključnih i međupredmetnih kompetencija i motiviše mlade za celoživotno učenje.
Poznavanje stranih jezika je prepoznato kao ključna kompetencija na tržištu rada. Zbog toga je dvojezična nastava u stručnim školama neophodna kako bi se jezičke veštine učenika unapređivale i kako bi se mladi bolje pripremili za tržište rada, posebno u kontekstu procesa globalizacije. Integrisano učenje jezika i stručnih sadržaja (eng. CLIL – Content and Language Integrated Learning) u stručnim školama zadovoljava potrebe privrede kroz unapređivanje opštih i stručnih jezičkih veština zaposlenih, kao i povećanjem kompetencija profesionalno aktivnih ljudi.
CLIL metoda je prirodni saveznik stručnog obrazovanja, kako s obzirom na njegov praktični pristup, tako i na razvoj/podsticanje višejezičnosti. Fokus CLIL metode je na usvajanju proceduralnog znanja koje predstavlja način ostvarivanja ciljeva strateške inicijative EU 2020.
Specifičnost Plana nastave i učenja za gimnazije za učenike koji pohađaju odeljenje u kojem se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku je u tome što će učenici nakon četiri godine školovanja imati:
- veće mogućnosti za lični i profesionalni razvoj, šire obrazovanje, uspešnije vladanje stranim jezikom, veći potencijal za prilagođavanje nastavi i učenju na visokoškolskim ustanovama;
- diplomu na kraju školovanja da su savladali program dvojezične nastave na nivou B2;
- mogućnost upisa na različite visokoškolske ustanove;
- saznanja o različitim pragramima i mogućnostima za dalje obrazovanje;
- sposobnost studiranja na stranim univerzitetima praćeno dobrim predznanjem stranog jezika;
- olakšanu mobilnost mladih na međunarodnom tržištu rada;
- mogućnosti za razvoj individualnog potencijala, kao i mogućnost veće društvene integracije;
- spremnost za polaganje međunarodno priznatih ispita koji su uslov za stipendije i dalje školovanje.
Dvojezična nastava, sadržaji koji se izučavaju, stručni nastavnici i opremljene škole stvaraju uslove da maturanti postanu izuzetno efikasni studenti na svim fakultetima u Republici Srbiji kao i na fakultetima u inostranstvu kao što su: Fakultet molekularne biologije u Strazburu, Društveni fakultet u Remsu, Inženjerski fakultet u Lionu, Sorbona, Politehnika u Milanu i drugi. Pri tome, ne samo da se učenicima ne uskraćuje prohodnost na studijske programe iz sasvim drugih oblasti, već im se znatno povećava efikasnost studiranja i na tim fakultetima.
Prednost obrazovanja u gimnazijskim odeljenjima u kojima se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku je:
- mogućnost da se usavrše komunikativne i jezičke kompetencije učenika;
- učešće u nastavi jezičkih asistenata čiji je maternji jezik onaj koji se izučava u bilingvalnom odeljenju;
- prilika da se steknu jedinstvena životna iskustva i oplemeni lična kultura;
- uslovi da se kroz radionice u manje formalnom školskom kontekstu prodube i primene sopstvena znanja;
- učešće u projektima i radionicama sa ostalim bilingvalnim školama u Srbiji;
- razmena i saradnja sa drugim učenicima i školama u kojima je zastupljena dvojezična nastava;
- bolji razvoj kognitivnih sposobnosti kao posledica komunikacije i učenja na stranom jeziku.
Dvojezična nastava u srednjim stručnim školama učenicima omogućava:
- da razviju potrebne kognitivne i jezičke veštine za rad u struci;
- da usavrše listu funkcionalnih jezičkih fraza koje se koriste za rad u struci na internacionalnom nivou;
- da ostvare visok nivo akademskih jezičkih kompetencija što im takođe daje priliku za nastavak obrazovanja na stranom jeziku;
- lakšu prohodnost na evropsko tržište rada gde je poznavanje jezika struke i primena stručnih znanja u praktičnom radu, imperativ u procesu globalizacije.
- Proširuje se specifičan, stručni vokabular koji je u vezi sa predmetom u kome se ostvaruje deo nastave na stranom jeziku;
- Kroz radioničarski rad uče se ključni pojmovi i produbljuju već stečena znanja;
- U radu sa jezičkim asistentom usavršavaju se komunikativne veštine;
- Izučavanje nastavnih sadržaja kroz video i pisani materijal uz objašnjenja na samom času;
- Demonstracija određenih aktivnosti uz objašnjenja;
- Časovi konverzacije i debate;
- Usvajanje nove terminologije, rešavanje zadataka, proučavanje tekstova i prevoda tekstova. Tumačenje, razgovor, poređenje prevoda sa originalom i razotkrivanje specifičnih pogleda na svet u zavisnosti od jezičke strukture;
- Obrada gramatike koja je u komunikativnoj funkciji, uz upotrebu različitih medija, tekstova iz svakodnevnog života, književnosti, video i audio materijala;
- Učešće u projektima/prezentacijama, izrada video zapisa, kvizova.
U srednjim stručnim školama je zastupljena CLIL metoda koja ima za cilj usvajanje stručnog vokabulara i terminoloških odrednica, upotrebu značenja i razumevanja u kontekstu, kao i korišćenje pragmatičnog značenja. Na ovaj način učenici se podstiču da razviju što bogatiju leksiku, kao i da upotrebljavaju sintaksičke konstrukcije svojstvene stručnom predmetu čime se razvija jezička produkcija. Učenici koriste ciljni jezik bez straha od grešaka jer je fokus na značenju kurikularnih pojmova.
Srednje škole koje upisuju odeljenja u kojima se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku u školskoj 2024/2025. godini su:
- Gimnazija „Takovski ustanak“, Gornji Milanovac, srpsko- engleski/opšti tip
- Aleksinačka gimnazija, Aleksinac, srpsko-ruski/prirodno-matematički smer
- Gimnazija, Pirot, srpsko-francuski/prirodno-matematički smer
- Mitrovačka gimnazija, Sremska Mitrovica, srpsko-engleski /opšti tip
- Deseta gimnazija „Mihajlo Pupin“, Novi Beograd,srpsko-engleski/opšti tipsrpsko-francuski/opšti tip
- Treća beogradska gimnazija, Beograd, srpsko-francuski/društveno-jezički smer, srpsko- italijanski/društveno-jezički smer
- Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“, Novi Sad, srpsko-engleski/prirodno-matematički smer, srpsko-nemački/prirodno-matematički smer, srpsko-ruski/prirodno-matematički smer, srpsko-francuski/prirodno-matematički smer
- Gimnazija „9. maj“, srpsko-engleski jezik/prirodno-matematički smer,
- Valjevska gimnazija, Valjevo, srpsko-francuski/društveno-jezički smer, srpsko-nemački/društveno-jezički smer
- Gimnazija „Svetozar Marković“, Niš, srpsko-engleski/prirodno-matematički smer, srpsko-francuski/prirodno-matematički smer
- Vazduhoplovna akademija, Beograd srpsko-engleski/tehničar vazdušnog saobraćaja, srpsko-engleski / avio-tehničar
- Prva kragujevačka gimnazija, Kragujevac, srpsko-francuski/društveno-jezički smer
Učenici u odeljenjima u kojima se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku pohađaju nastavu po programima za opšti tip gimnazije, društveno-jezički i prirodno-matematički smer, kao i po programima za obrazovne profile u stručnim školama.
Upis u školu u kojoj se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku obavlja se za odeljenja opšteg tipa gimnazije, društveno-jezičkog i prirodno-matematičkog smera, kao i za nekoliko obrazovnih profila u stručnim školama.
Prijemni ispit za upis u odeljenje u kojem se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku sastoji se iz provere nivoa znanja stranog jezika.
Na prijemnom ispitu proveravaju se znanja iz sve četiri jezičke veštine (slušanje, čitanje, pisanje i govor) na nivou A2 Zajedničkog evropskog okvira za žive jezike.
Prijemni ispit se sastoji iz dva dela, i to:
1) izrade pismenog testa iz stranog jezika i
2) usmene provere znanja stranog jezika.
Učenik na pismenom testu iz stranog jezika može da ostvari najviše 15 bodova, a položio je prijemni ispit ukoliko na pismenom testu iz stranog jezika ostvari najmanje 9 bodova. Na usmenoj proveri znanja može da ostvari najviše 5 bodova.
Učenik može da ostvari najviše 20 bodova na prijemnom ispitu iz stranog jezika a položio je prijemni ispit ako je ostvario najmanje 14 bodova iz stranog jezika.
Položen prijemni ispit za upis u školu u kojoj se deo nastave odvija na stranom jeziku, ne predstavlja uslov za rangiranje radi upisa u odeljenje za učenike sa posebnim sposobnostima za filološke nauke.
Učenik za upis u školu u kojoj se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku, koji je ispunio uslove za rangiranje radi upisa u obrazovni profil u stručnoj školi, položeni prijemni ispit predstavlja uslov za upis datog profila, bez dodavanja dodatnih bodova prilikom rangiranja.
Učenici koji polože prijemni ispit u školi u kojoj se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku za odgovarajući jezik mogu da konkurišu za upis u sve škole u kojima se deo nastave ostvaruje na stranom jeziku na teritoriji Republike Srbije.
U nastavku možete preuzeti testove i rešenja testova za upis iz predhodnih godina: